سیستم کنترل درز جوش ساخت ایران
در یک نگاه
سیستم کنترل درز جوش، درز لوله یا ورق را پیوسته میبیند و هد جوش را خودکار روی مرکز آن نگه میدارد. انحراف درز را اندازه میگیرد و فرمان اصلاح را به محرک میدهد، پس جوش در طول خط یکنواخت میماند و دوبارهکاری و ضایعات کم میشود.
- سه نسخه
- اصلاح پیوسته و خودکار موقعیت هد
- لولهٔ قطور آب، نفت و گاز
در کارخانههای تولید لولههای قطور آب و گاز، سیستم کنترل درز نازل یا هد جوش را دقیقاً در وسط درز قرار میدهد. در روش دستی، خطای انسانی باعث انحراف از درز میشود. نتیجهاش ذوب ناقص دیواره (عدم امتزاج) یا نفوذ ناقص جوش است. این سیستم در شیفتهای طولانی تولید، بدون کوچکترین وقفهای، نازل جوش را دقیقاً وسط درز نگه میدارد. اینطور احتمال انحراف از درز بهشدت کم میشود. دانش فنی این سیستم بومی است و در طراحی آن نظرات اپراتورهای ایرانی را لحاظ کردهایم. کار با آن هم ساده است؛ برای همین اپراتورها با هر سطح دانشی بهراحتی با آن کار میکنند. کاربرد این سیستم به صنعت لوله محدود نیست؛ در خودروسازی، سازههای فلزی و سولهسازی و هر فرایند صنعتی دیگری که به شناسایی دقیق محل درز، شکاف یا برآمدگی نیاز دارد نیز به کار میرود. نیاز هر کارخانه فرق میکند؛ برای همین این سیستم را در سه مدل ساختهایم. در بخش زیر مزایای استفاده از این سیستم را میبینید.
جوش زیر پودری (Submerged Arc Welding یا SAW) روش اصلی جوشکاری لولههای قطور آب، نفت و گاز در هر دو روش اسپیرال و درز مستقیم است. نرخ رسوب فلز جوش در آن بالاست، نفوذ جوش عمیق است و برای ورقهای ضخیم و جوشهای طولانی و پیوسته مناسب است. اما همان ویژگی که این روش را برای تولید انبوه لوله مناسب کرده، کار اپراتور را سخت میکند: قوس الکتریکی و حوضچهی مذاب زیر لایهی پودر (فلاکس) پنهان است و اپراتور نمیتواند محل واقعی جوش را ببیند. او فقط درز جلوی نازل را میبیند و هر جابهجایی درز را باید با دست جبران کند.
در خط تولید، درز ثابت نمیماند. در لولهی اسپیرال، تغییر عرض و لبهی نوار ورق و خطای شکلدهی محل درز را مدام جابهجا میکند؛ در لولهی درز مستقیم هم انحراف لبهها در طول لوله و ناهمواری ورق همین کار را میکند. اپراتوری که ساعتها به یک نقطه چشم دوخته، دیر یا زود خسته میشود و کیفیت جوش به حواس او بستگی پیدا میکند، نه به فرایند.
هر کدام از این عیبها یعنی تعمیر جوش، توقف خط، زمان و هزینهی بیشتر و گاهی بریدن و کنار گذاشتن بخشی از لوله. ریشهی بسیاری از آنها یک چیز است: نازل جوش در لحظهی جوشکاری دقیقاً روی درز نبوده است.
سیستم کنترل درز جوش رسااندیشان یک سیستم کنترل درز لیزری است. سنسور لیزری جلوتر از نازل جوش، مقطع درز را اسکن میکند و وسط درز را پیدا میکند. کنترلر بهطور پیوسته موقعیت هد جوش را اصلاح میکند تا نازل همیشه روی درز بماند. ارتفاع نازل هم بهصورت خودکار تنظیم میشود. به این ترتیب اپراتور از دنبال کردن دائمی درز آزاد میشود و میتواند روند جوشکاری و کیفیت جوش را زیر نظر بگیرد.
- نازل جوش در تمام طول شیفت، بدون وقفه و بدون خستگی، روی درز میماند.
- کیفیت جوش به مهارت و تمرکز لحظهای اپراتور وابسته نیست و از ساعت اول تا آخر شیفت یکنواخت میماند.
- در مقایسه با روش دستی، انحراف از درز کمتر میشود و تعمیرهایی که از بیرون رفتن نازل از درز پیش میآید هم کم میشود.
- تنظیم خودکار ارتفاع نازل، شرایط جوشکاری را پایدار نگه میدارد.
- اپراتور بهجای چسبیدن به دستفرمان، ناظر فرایند جوشکاری میشود.
- دانش فنی سیستم بومی است و پشتیبانی را مستقیم از سازندهی ایرانی میگیرید.
این سیستم در سه مدل ساخته شده است؛ جدول مقایسهی پایین همین برگه قابلیتهای هر مدل را کنار هم نشان میدهد:
در بهمن ۱۳۹۴ جوش خودکار لوله با سیستم کنترل درز لیزری مدل RA-ALSTS-1000 در کارخانهی لولهسازی ماهشهر انجام شد. آزمونهای اولیهی غیرمخرب آلتراسونیک و رادیوگرافی روی لولههای تولیدشده به این روش، کیفیت بالای جوش را نشان دادند. پس از آن، نسخهی صنعتی سیستم با نام تجاری RA-ALSTS-5000 ساخته شد. گزارش این پروژه را ببینید.
کاربرد این سیستم فقط در صنعت لوله نیست. در خودروسازی، سولهسازی و هر صنعت دیگری که باید محل دقیق درز، شکاف یا برآمدگی را شناسایی کند هم به کار میرود. برای آشنایی بیشتر با خود فرایند، نوشتهی جوش زیر پودری را بخوانید.
برای انتخاب مدل مناسب خط خود، نوع خط (اسپیرال یا درز مستقیم)، روش جوشکاری، ضخامت ورق و شکل درز را برای ما بفرستید و با ما تماس بگیرید.

چرا بهتر است از سیستم کنترل درز به جای روش دستی استفاده کنیم؟
- نگه داشتن خودکار و دائمی نازل جوش روی درز
- امکان تنظیم ارتفاع نازل بهصورت خودکار
- کاهش خطای انحراف از درز نسبت به روش دستی
- کاهش میزان تعمیرات ناشی از خروج نازل از درز نسبت به روش دستی
- افزایش دقت کنترل درز نسبت به روش دستی
- افزایش کیفیت جوش نسبت به روش دستی
| Automatic Seam Tracking System | ALSTS5000 | ALSTS2000 | ALSTS1000 |
|---|---|---|---|
| Seam Tracking Control | ✓ | ✓ | ✓ |
| Gap Control | ✓ | ✗ | ✗ |
| Stick Out Control | ✓ | ✗ | ✗ |
| Welding Supervisor | ✓ | ✓ | ✗ |
| Dual Seam Type Processing | ✓ | ✗ | ✗ |
| Industrial Materials And Panel | ✓ | ✗ | ✗ |
| Operational Temperature Range | −40 to +85 °C | −40 to +85 °C | 0 to +70 °C |
| Sensor Type | LS200 | LS100 | LS100 |
| Min Seam Depth Detection | 2 mm | 6 mm | 6 mm |
| Guarantee | 3 years | 1 year | 1 year |
در خط تولید لوله، درز زیر هد جوش جابهجا میشود و اپراتور باید مدام اصلاح کند. این جابهجایی باعث جوش ناقص، دوبارهکاری و ضایعات میشود. سیستم کنترل درز این اصلاح را خودکار و پیوسته انجام میدهد.
بله. سیستم به محرک موجود فرمان میدهد و نیازی به تعویض ماشین نیست. پیش از نصب، نوع محرک، فضای نصب نزدیک هد و شرایط نوری و حرارتی محل بررسی میشود.
تفاوت در دامنهٔ اصلاح، سرعت پاسخ و امکانات رابط کاربری است. انتخاب نسخه به قطر لوله، سرعت خط و میزان انحراف درز بستگی دارد؛ برای انتخاب، مشاورهٔ رایگان بگیرید.
واژهنامهٔ بینایی ماشین — تعریف کوتاه اصطلاحهایی که اینجا به کار رفته