فوکوس موتوری لنز و فوکوس‌سنج روی نمودار خط در آلترون

دوربین را بالای خط تولید روی سازه‌ای نصب کرده‌اید که برای رسیدن به آن نردبان لازم است. هر بار تنظیم حلقه‌ی فوکوس یعنی بالا رفتن، کمی چرخاندن، پایین آمدن و نگاه کردن به مانیتور. با لنز فوکوس موتوری این رفت‌وآمد حذف می‌شود و فوکوس از پشت میز و از داخل آلترون تنظیم می‌شود. این‌جا می‌گوییم کنترل دستی فوکوس موتوری لنز چطور کار می‌کند و چطور با فوکوس‌سنج روی نمودار خط، نقطه‌ی تیز را با عدد پیدا کنید.

کنترل لنز کجاست؟

نود دوربین خطی را انتخاب کنید و از ردیف آیکون‌های بالای پنل تنظیمات به تب Lens بروید. کنترل‌های اصلی این‌ها هستند:

• Lens Power: تغذیه‌ی لنز را روشن یا خاموش می‌کند. پیش‌فرض روشن است. تا وقتی خاموش است، لنز به هیچ فرمانی جواب نمی‌دهد.
• Lens Frequency: فرکانس راه‌اندازی موتورهای لنز، از ۱ (Low) تا ۲۰ (High). آن را مطابق لنز موتوری نصب‌شده بگذارید. اگر عدد با لنز جور نباشد، برچسب وضعیت پایین تب پیام Wrong Lens Frequency می‌دهد.
• Focus: جهت دور (Far) یا نزدیک (Near) را انتخاب می‌کنید و با دکمه‌های گام ۱، ۲، ۵، ۱۰ و ۲۰ لنز را حرکت می‌دهید. گام ۱ کوچک‌ترین و گام ۲۰ بزرگ‌ترین حرکت است.
• Repeat: اگر تیکش را بزنید و دکمه‌ی گام را نگه دارید، حرکت در فاصله‌های ثابت تکرار می‌شود تا وقتی دکمه را رها کنید. بدون تیک، هر کلیک فقط یک حرکت می‌فرستد.

پایین تب Lens همیشه یک برچسب وضعیت دیده می‌شود که حالت لنز را از خود دوربین می‌خواند: این برچسب یا فاصله‌ی فوکوس فعلی را بر حسب میلی‌متر نشان می‌دهد، یا یکی از پیام‌های Wrong Lens Frequency، Lens Power Off و Manual Lens را. پیام Manual Lens یعنی لنز نصب‌شده موتوری نیست. اگر دکمه‌ها اثری ندارند، اول همین برچسب را نگاه کنید.

چرا چشم برای فوکوس دوربین خطی کافی نیست؟

در دوربین خطی، تصویر دوبعدی از کنار هم گذاشتن خط‌ها ساخته می‌شود و تا جسم حرکت نکند تصویر معناداری ندارید. تفاوت تیزی بین دو گام کوچک لنز هم معمولاً آن‌قدر ظریف است که روی مانیتور دیده نمی‌شود.

برای همین ما فوکوس را روی نمودار شدت خط (Line Scope) تنظیم می‌کنیم. روی نمودار، لبه‌ی تیز به شکل یک پله‌ی تند دیده می‌شود و لبه‌ی تار به شکل یک شیب نرم.

فوکوس‌سنج روی نمودار خط

وقتی یک Line Scope در گراف دارید، در منوی View گزینه‌ی Focus Meter ظاهر می‌شود. روش کار:

1. یک هدف با لبه‌های تیز و پرکنتراست، مثلاً الگوی سیاه و سفید، در میدان دید بگذارید.
2. در Line Scope کلید Shift را نگه دارید و با کلیک چپ روی محدوده‌ای که لبه‌ها در آن هستند بکشید. این محدوده با یک نوار سبز روی نمودار علامت می‌خورد.
3. پنجره‌ی View › Focus Meter را باز کنید. فوکوس‌سنج هر خط تازه را فقط داخل همین محدوده اندازه می‌گیرد.
4. با گام‌های بزرگ، مثلاً ۱۰ یا ۲۰، لنز را جابه‌جا کنید تا خوانش فوکوس‌سنج بهتر شود. فوکوس‌سنج تیزی فعلی را نسبت به بهترین مقداری که تا حالا دیده نشان می‌دهد.
5. حالا با گام‌های ۱ و ۲ اطراف بهترین نقطه جلو و عقب بروید. وقتی از قله گذشتید و خوانش بدتر شد، یکی دو گام برگردید.

فوکوس‌سنج روی چند خط میانگین می‌گیرد و نویز را از تفاوت خط به خط تخمین می‌زند. به همین دلیل فقط خط‌های تازه را حساب می‌کند. پس دوربین باید در حال گرفتن باشد؛ اگر خط تازه‌ای نرسد، فوکوس‌سنج چیزی برای اندازه‌گیری ندارد.

چند نکته از کار در محل

• اول نوردهی را درست کنید. اگر قله‌های نمودار به سقف چسبیده باشند، لبه‌ها صاف و بریده می‌شوند و مقایسه‌ی تیزی گمراه‌کننده می‌شود.
• محدوده‌ی فوکوس‌سنج را روی جایی بگذارید که جسم اصلی واقعاً آنجاست. در بعضی لنزها وسط و لبه‌های میدان دید در یک نقطه تیز نمی‌شوند.
• اگر هنوز حدود فوکوس را پیدا نکرده‌اید، با گام‌های بزرگ شروع کنید. گام‌های ۱ و ۲ را برای تنظیم آخر نگه دارید.

برای جاهایی که فوکوس باید مرتب بررسی شود، همین تب گزینه‌ی Auto Focus هم دارد که در نوشته‌ی جداگانه‌ای سراغش می‌رویم. مشخصات دوربین‌های خطی ما را هم در صفحه‌ی خودشان ببینید.

منبعی کوتاه و عمومی درباره‌ی فوکوس در اپتیک: ویکی‌پدیا (انگلیسی).

اگر درباره‌ی انتخاب لنز موتوری برای نصب خودتان تردید دارید، سؤالتان را با تیم ما مطرح کنید.