نمودار شدت خط (Line Scope) برای تنظیم دوربین خطی

هر کس با اسیلوسکوپ کار کرده باشد، با Line Scope زود کنار می‌آید. این نمایشگر به جای تصویر، نمودار شدت خط را رسم می‌کند. محور افقی شماره‌ی پیکسل در طول سنسور است. محور عمودی مقدار روشنایی همان پیکسل است. برای دوربین رنگی سه منحنی قرمز، سبز و آبی می‌بینید.

چرا به آن نیاز دارید؟ چون دوربین خطی تصویر نمی‌دهد، خط می‌دهد. تصویری که در نمایشگر اسکنر می‌بینید از کنار هم گذاشتن هزاران خط ساخته شده و چشم در آن فریب می‌خورد. اینکه کجای خط اشباع شده یا کدام سمت نور کم دارد، روی تصویر به‌سختی معلوم است. روی نمودار با یک نگاه پیداست. Line Scope در همه‌ی گراف‌های آماده‌ی دوربین خطی وجود دارد.

تنظیمات Line Scope

نود Line Scope را در گراف انتخاب کنید. در پنل تنظیماتش دو کنترل دارد:

• Auto Scale to Content: پیش‌فرض خاموش است. در این حالت محور عمودی کل بازه‌ی ممکن مقدار پیکسل را نشان می‌دهد. اگر روشنش کنید، محور عمودی خودش را به محتوای خط می‌چسباند.
• Special Line#: پیش‌فرض ‎⁦-۱⁩ است، یعنی همیشه آخرین خطی که رسیده رسم می‌شود و نمایش زنده می‌بینید. اگر شماره‌ی مشخصی بدهید و Set را بزنید، فقط خطی با همان شماره رسم می‌شود.

با ماوس می‌توانید روی بخشی از نمودار زوم کنید. زوم تا وقتی دوبار کلیک نکرده‌اید سر جایش می‌ماند.

مقیاس ثابت یا خودکار؟

برای تنظیم نوردهی، Auto Scale to Content را خاموش نگه دارید. با مقیاس ثابت، ارتفاع منحنی در هر لحظه یک معنا دارد و می‌توانید سطح‌ها را با هم مقایسه کنید. اگر مقیاس خودکار روشن باشد، یک خط کم‌نور هم تمام ارتفاع صفحه را پر می‌کند و ممکن است فکر کنید نور کافی است.

مقیاس خودکار وقتی به درد می‌خورد که بخواهید تغییرات ریز یک سیگنال ضعیف را ببینید.

تنظیم نوردهی با نمودار، قدم‌به‌قدم

1. یک سطح روشن و یکنواخت، مثلاً یک کاغذ سفید، زیر خط اسکن بگذارید.
2. Line Scope را باز کنید و Auto Scale to Content را خاموش کنید.
3. زمان نوردهی را از پنل دوربین تغییر دهید تا قله‌ها به سقف نمودار نچسبند ولی از نصف ارتفاع هم پایین‌تر نروند.
4. اگر جایی از منحنی صاف شده و به سقف چسبیده، آنجا اشباع است. نوردهی را کم کنید.

هم‌راستایی دوربین و خط نور

دوربین خطی فقط یک نوار باریک از صحنه را می‌بیند. اگر این نوار دقیقاً روی نوار نور نیفتد، یا دوربین نسبت به مسیر حرکت کج نصب شده باشد، بخشی از خط کم‌نور می‌شود. این مشکل در تصویر فقط به شکل یک سایه‌ی مبهم دیده می‌شود، اما روی Line Scope یک شیب واضح است.

روشی که ما موقع نصب استفاده می‌کنیم ساده است: همان سطح سفید یکنواخت را زیر دوربین نگه دارید و در حالت زنده به نمودار نگاه کنید. بعد زاویه‌ی دوربین یا چراغ را کم‌کم تغییر دهید تا منحنی در عرض کاری تا جای ممکن صاف شود.

• اگر فقط یک سمت نمودار افت دارد، به احتمال زیاد مشکل از هم‌راستایی دوربین با خط نور یا زاویه‌ی نصب است.
• اگر هر دو لبه به یک اندازه افت دارند و وسط بالاتر است، این رفتار معمول لنز است که به آن وینیتینگ می‌گویند. آن را با نود Flat Field Correction که در گراف آماده‌ی دوربین خطی هست جبران می‌کنید، نه با جابه‌جا کردن دوربین.

عددها را از کجا بخوانیم؟

وقتی Line Scope در گراف است، جدولی برای آن در تب Diagnostics ستون چپ هم دیده می‌شود:

• at H و at V: موقعیت ماوس روی نمودار. با at H شماره‌ی دقیق پیکسل و با at V مقدار آن را می‌خوانید.
• R p.، G p. و B p.: برای هر کانال، کمترین و بیشترین مقدار خط، جای هر کدام و فاصله‌ی این دو را نشان می‌دهد.
• R p2p، G p2p و B p2p: دامنه‌ی قله‌تاقله‌ی انباشته برای هر کانال. بعد از تغییر تنظیمات دوربین یا صحنه، Reset Total P2P را بزنید تا از نو جمع شود.

یک کاربرد دیگر هم دارد. در پنل دوربین خطی گزینه‌ی Crop Line فقط پیکسل‌های Start تا End را نگه می‌دارد و حاشیه‌های تاریک را حذف می‌کند. شماره‌ی این دو پیکسل را از محور افقی همین نمودار بخوانید: روی ناحیه‌ی روشن زوم کنید و ابتدا و انتهایش را ببینید.

اشتباهی که زیاد پیش می‌آید

خیلی‌ها وقتی مقیاس خودکار روشن است درباره‌ی اشباع قضاوت می‌کنند. در این حالت هر منحنی تا بالای صفحه کشیده می‌شود و قله‌ی صاف اشباع با یک قله‌ی معمولی اشتباه گرفته می‌شود.

برای آشنایی بیشتر با دوربین لاین اسکن، مقاله‌ی ویکی‌پدیا (انگلیسی) را هم ببینید.

برای آشنایی با دوربین‌های اسکن خطی رسااندیشان صفحه‌ی مربوط را ببینید. اگر منحنی Line Scope در نصب شما رفتار عجیبی دارد و دلیلش را پیدا نمی‌کنید، تصویرش را از طریق صفحه‌ی تماس برایمان بفرستید.