مقاله
دوربین فتوفینیش
دوربین فتوفینیش نفر برنده را روی خط پایان تشخیص میدهد و زمان رسیدن هر شرکتکننده را ثبت میکند. رسااندیشان موج پرداز این دوربین را طراحی کرده و ساخته است. دوربین فتوفینیش ما در دوچرخهسواری، اسبدوانی، دومیدانی، اتومبیلرانی و قایقرانی کار میکند. با آن زمان همهی مسابقهدهندگان را با دقت ۰٫۳ میلیثانیه به دست میآورید.
مجریان مسابقات اسبدوانی در استانهای گلستان و یزد کارایی این سیستم را تأیید کردهاند. مدلها و مشخصات را در صفحهی دستگاه فتوفینیش ساخت ایران ببینید.

تاریخچه دوربین فتوفینیش
از گذشته، تشخیص برنده در مسابقههای نزدیک مشکل بزرگی بود. داوران و تماشاگران بارها سر نتیجه بحث میکردند. این بحثها در مسابقههای حساسی مثل المپیک بالا میگرفت. در آنجا رسیدن به خط پایان معنایی بیش از یک پیروزی ورزشی داشت.
در شانزدهمین دورهی بازیهای آسیایی در گوانجوی چین، اهمیت این موضوع بیش از پیش روشن شد. ورزشکاران ایرانی هم در دوچرخهسواری، دومیدانی و قایقرانی آن دوره حضور داشتند.
فناوری دیجیتال این مشکل را حل کرد. دوربین فتوفینیش روی خط پایان مینشیند. این دوربین در هر ثانیه حدود ۳۰۰۰ خط تصویر میگیرد؛ هر خط نواری بسیار باریک از خود خط پایان است. پس حتی در رقابت شانهبهشانه هم تصویر نشان میدهد چه کسی جلوتر بوده است.
نرمافزار دستگاه این خطهای باریک را در کسری از ثانیه کنار هم میگذارد. نتیجه، تصویری عریض شبیه یک عکس پانوراماست. داور روی همین تصویر قضاوت میکند. در آن، جای هر شرکتکننده نسبت به بقیه در لحظهی رسیدن به خط پایان پیداست.
اساس کار همهی دستگاههای فتوفینیش یکی است. آنچه با پیشرفت فناوری بهتر شده، سرعت و دقت است. در سال ۱۹۹۶ این دستگاهها فقط ۱۰۰۰ عکس در ثانیه ثبت میکردند. امروز این عدد سه برابر شده و دقت هم سه برابر بهتر است.
اپراتور تعداد خط در ثانیه را بر اساس نوع و سرعت مسابقه تنظیم میکند. اگر این عدد درست نباشد، تصویر ورزشکار کشیده یا فشرده از آب درمیآید و داور بهسختی قضاوت میکند.
دوربین فتوفینیش فقط نفر اول را مشخص نمیکند. اگر آن را به تپانچهی شروع وصل کنید، زمان هر نفر را هم با دقت ۰٫۳ میلیثانیه ثبت میکند. به این ترتیب ترتیب رسیدن، زمان و سرعت متوسط هر شرکتکننده را در اختیار دارید.
مسابقههایی که رقابت نزدیک و سرعت بالا دارند به این دستگاه نیاز دارند. اتومبیلرانی، موتورسواری، اسبدوانی، دوی سرعت و دوچرخهسواری از این دستهاند.
جای دوربین روی خط پایان اهمیت زیادی دارد. اگر دوربین دقیق تراز نباشد، زمان و ترتیب نفرات اشتباه درمیآید. برای همین آن را با دو تراز لیزری تنظیم میکنیم. یکی درست روی خط پایان است و دیگری عمود بر آن، در امتداد مسیر.
با این کار، خط دید دوربین عمود بر مسیر ورزشکاران و موازی خط پایان قرار میگیرد. دوربین در عمل پردهای مجازی و بسیار باریک روی خط پایان میسازد. اولین تماس هر شرکتکننده با این پرده، زمان او را تعیین میکند.
این فناوری در ورزش شکلهای دیگری هم دارد. در شنا، صفحههای لمسی کنار استخر زمان هر شناگر را ثبت میکنند. در تنیس، دستگاههای مشابه به داور کمک میکنند توپ داخل یا خارج را تشخیص دهد. سرعت توپ تنیس گاهی از ۲۰۰ کیلومتر در ساعت میگذرد و چشم داور به آن نمیرسد.
در جام جهانی آفریقای جنوبی، در بازی آلمان و انگلستان، داور توپی را که از خط دروازه گذشته بود گل حساب نکرد. پس از آن، بحث فناوری خط دروازه جدی شد. فیفا از شرکتها طرح خواست و چند شرکت ایدههای خود را فرستادند.
انتظار داریم دوربینهای فتوفینیش در آینده هوشمندتر شوند. این دوربینها دادهها را ثبت و تحلیل میکنند و کاربردشان از ورزش فراتر میرود.
رسااندیشان موج پرداز اولین تولیدکننده سیستم فتوفینیش در ایران است. دوربین فتوفینیش این شرکت در دومیدانی، دوچرخهسواری، قایقرانی، اتومبیلرانی و اسبدوانی کاربرد دارد. مدل ۱۰۰۰ نسخه پایه سیستم است و از لنز دستی M42 استفاده میکند. مدل ۲۰۰۰ برای رفع وابستگی مدل ۱۰۰۰ به شرایط نوری محیط طراحی شد. مدل ۳۰۰۰ تمام امکانات مدل ۲۰۰۰ را دارد. تنظیم آینه و خط پایان در این مدل کمتر از ۲۰ ثانیه طول میکشد.
اگر میخواهید مدلها را مقایسه کنید، صفحه دستگاه فتوفینیش ساخت ایران را ببینید. برای آشنایی با تاریخچه جهانی این فناوری، مقاله فتوفینیش در ویکیپدیا را بخوانید.